سال 638 ه . ق در قيد حيات بوده است « 1 » . اكنون بسيار بعيد مىنمايد كه تنها در دو دههء اوّل تدوين فصوص وحتّى در زمان حيات صاحب آن چنين در خواستى از كاشاني شده باشد . وچون كاشاني در مقدمه شرح خود از درگذشت محيي الدين در زمان تأليف اين شرح خبر مىدهد « 2 » پس بناگزير بايد اين شرح در فاصلهء هفت سالهء ميان 638 ه . ق ( سال درگذشت محيي الدين ) و 645 ه . ق ( سال درگذشت شمس الدين تبريزى ) تدوين شده باشد . حال اگر أو در سن چهل سالگى به مرتبه‌اى نائل شده باشد كه براي توضيح مبهمات فصوص الحكم مورد اقبال قرار گيرد بايد عمر أو را در حدود 131 تا 138 سال برشماريم ! . هر چند چنين عمرى دراز ، غير ممكن نيست ولى عادتا بسيار نادر است ودر صورت وقوع قطعا بوسيلهء گزارشگران صوفيان همچون جامى نقل مىشد . از اين احتمال كه چشم بپوشيم ، مدركى قاطع در دست داريم كه بيقين مانع از ترديد در دوگانگى اين دو تبريزى است وآن اينكه كاشاني خود در شرح فصوصش مىنگارد : « . . . وقد وجدت في نسخة قرأها الشيخ العارف مؤيد الدّين الشارح للكتاب هذا على الشيخ الكامل صدر الدين القونوى بخطه « 3 » . . . » بنا بر اين شرح كاشاني قطعا پس از شرح مؤيد الدين جندي تدوين شده است واز سوئى جندي نيز شرح خود را پس از درگذشت استادش قونوى به اتمام رسانده است چه خود مىنويسد : . . . ثمّ أشار الىّ بشرحه . . . فكتبت عن امره بمحضر منه شرح الخطبة في الحال . . . ثم اشغلنى عن اتمام الشرح . . . حتّى توفّى الشيخ ( رض ) في بلاد روم وانتقلت بعده إلى دار السّلام . . . ثم سافرنا من دار السّلام قبل الاتمام ولم يرد بعد ذلك الوارد علىّ بالالهام للتمام والختام ، إلى آن أوانه وحان من عند الله ابانه واذن اللّه باتمامه علىّ بأكمل نظامه واتمّ ختامه « 4 » » . حال با عنايت به اين نكته كه شرح كاشاني پس از شرح جندي نوشته شده وشرح جندي بعد از فوت قونوى پديد

--> ( 1 ) . بنگريد : نفح الطيب عن غسن اندلس الرّطيب ج 2 ص 361 . ( 2 ) . . . . ان اشرح لهم كتاب فصوص الحكم المنسوب إلى الشيخ الكامل . . . . ابن العربي الطائي الحاتمي الأندلسي قدس الله روحه بنگريد : شرح كاشاني بر فصوص الحكم ص 3 . ( 3 ) . بنگريد : شرح كاشاني بر فصوص الحكم ص 12 . ( 4 ) . بنگريد : شرح جندي بر فصوص الحكم ص 10 .